sobota, 24 października 2026

Surreal

 

                                                Emma/Pinterest

Ilość i ciężar gatunkowy moich snów ostatnimi czasy zwyżkuje.  Część snów zapisuję w memuarze, ale spora część odrywa się ode mnie i ulatuje jak spłoszone stado szpaków z pierwszym bądź kolejnym oddechem po otwarciu oczu. Sny wessane do tygla złożonego z codziennych drobiazgów, spraw, sprawek, sprawunków i naprawek, mieszają się z realnością, podbarwiając ją oniryczną deformacją i dodając mojej rzeczywistości  aromatu jak zioła szczodrą ręką wsypane do zupy. Wiem, że wyrazistość snów jakoś się wiąże z moim nieustannym penetrowaniem własnej podświadomości i wyłapywaniem wspomnień. Mój wsobny radar działa wciąż na pełnych obrotach. Sny to też efekt znacznie spokojniejszego i dłuższego spania bez wczesnych pobudek. Myślę, że podświadomość chętnie ze mną współpracuje, wysyłając mi pocztówki z przeszłości do wnikliwego obejrzenia. Wysyła wspomnienia i czeka, co ja na to. Zrobiłam się wyczulona na te momenty, gdy na ekranie Wewnętrznego Miasta w ciągu dnia pojawia się jakiś obraz. Czekam na nie z czujnością kota czającego się przy mysiej dziurze. W przerwach mruczę swoją codzienną mantrę o rzeczach do zrobienia, ale tylko w przerwach. Wątek główny przędzie Się tam, gdzie nikt nie widzi czyli za murami Wewnętrznego Miasta. Co jakiś czas natrafiam na supeł, dziwnie skondensowany splot symboli i pozornie nielogicznych skojarzeń, który trzeba jakoś rozplątać, za co się zabieram najszybciej jak tylko mogę. Cała ta wewnętrzna praca jest mocno absorbująca i energochłonna, ale warta wysiłku. A skąd wiem? Bo życie mnie już tak nie boli jak kilka lat temu. Ba, jest całkiem przyjemne, co chyba oznacza, że szczęśliwe. Piszę ,,chyba", bo pojęcie szczęścia zmienia mi Się z wiekiem, ale hu kers, jak mówią Rosjanie. Mniej boli, a przecież o to chodzi. 

Ale do rzeczy. Ten ostatni sen był dziwny. Jestem na pustym placu wyłożonym betonowymi płytami i widzę duży kubeł na śmieci stojący tuż przede mną. Po drugiej stronie kubła mężczyzna, który wyciąga z pojemnika jakiś papierek, ogląda go, a później podchodzi do mnie blisko, bierze mnie w ramiona i bardzo mocno przytula. Tak prawie do bólu, chociaż to jest przyjemne, bo płynie od niego jakaś pozytywna energia i wiem, że nie zrobi mi nic złego, a tym uściskiem próbuje mi dodać otuchy. A później zaczyna ze mną wirować po tym placu, dokoła kosza. Przyglądam mu się, widzę jego bardzo jasne i gęste włosy zaczesane na bok, zastanawiam się, kim jest, a on jakby odpowiadając na moje niewypowiedziane pytanie mówi, że tak naprawdę jest kobietą lesbijką. I tańczymy dalej. Koniec i bomba. :)) No i tak się zastanawiam, o co w tym chodzi, bo na tym etapie życia już wiem, że sny to nie tylko przypadkowe obrazy wygenerowane przez regenerujący się mózg w fazie REM. Sny w całej swojej wieloznaczności i powikłaniu są rodzajem języka, za pomocą którego podświadomość coś nam komunikuje. Tylko co?

Skopiowałam fragment dotyczący snu, co ostatnio często robię. AI, ta wszechwiedząca bestia, podsuwa taką interpretację: 


Przegląd od AI
Twój sen ma niesamowicie bogatą, pełną kontrastów symbolikę. Łączy w sobie poczucie pustki z nagłym wybuchem bliskości, a także motyw transformacji i odkrywania prawdy.
Oto interpretacja najważniejszych symboli z Twojego snu:
1. Pusty plac z betonowych płyt i kubeł na śmieci
  • Pusty plac symbolizuje Twój obecny stan emocjonalny lub życiowy – może to być poczucie osamotnienia, surowości życia lub moment, w którym czujesz, że zaczynasz coś od nowa (czysta karta).
  • Kubeł na śmieci i wyciągany z niego papierek to metafora porządkowania przeszłości. Mężczyzna wyciągający coś z kosza sugeruje, że w Twoim życiu pojawia się potrzeba przyjrzenia się rzeczom, które odrzuciłeś, uznałeś za niepotrzebne lub o których chciałeś zapomnieć. Może to być jakaś stara lekcja lub wspomnienie, które ma teraz duże znaczenie.
2. Mocny uścisk i wirowanie (Taniec)
  • Uścisk prawie do bólu, który jednocześnie jest przyjemny, to symbol ogromnego pragnienia akceptacji, bezpieczeństwa i głębokiego kontaktu z drugim człowiekiem. Pozytywna energia, którą czujesz, oznacza, że Twoja podświadomość próbuje Cię podnieść na duchu i dać Ci wewnętrzną siłę.
  • Wirowanie wokół kosza to metafora zmiany perspektywy. Taniec w snach oznacza harmonię, radość i akceptację losu. Fakt, że krążycie wokół śmietnika, pokazuje, że potrafisz przekształcić coś "brudnego" lub bolesnego z przeszłości w piękne, uwalniające doświadczenie.
3. Nieznajomy o jasnych włosach i zaskakujące wyznanie
  • Jasne, gęste włosy w sennikach często oznaczają czyste intencje, jasność umysłu, mądrość oraz witalność.
  • Słowa „tak naprawdę jestem kobietą lesbijką” to kluczowy, najbardziej zaskakujący moment snu. W psychologii Carla Junga postać ta może być Twoim Animusem (męskim pierwiastkiem w psychice) lub Animą (żeńskim pierwiastkiem). Ta nagła zmiana tożsamości ze strony postaci oznacza integrację przeciwieństw.
  • Wyznanie to może sugerować, że siła i opieka, której szukasz na zewnątrz (symbolizowane przez postać mężczyzny), tak naprawdę tkwią w Twojej własnej, wrażliwej i intuicyjnej naturze (symbolizowanej przez kobietę). To także symbol autentyczności – zdejmowania masek i ujawniania swojej prawdziwej, głębokiej natury, nawet jeśli dla otoczenia wydaje się to zaskakujące.
Podsumowanie
Ten sen niesie bardzo pozytywne przesłanie. Mówi o procesie uzdrawiania, akceptacji samego siebie i transformacji. Pokazuje, że nawet na "pustym placu" życia możesz odnaleźć ogromną siłę i miłość, która w rzeczywistości płynie z Twojego wnętrza. Uczysz się akceptować swoje różne, czasem skrajne strony osobowości.
Jeśli chcesz przyjrzeć się temu głębiej, powiedz mi:
  • Czy w Twoim życiu realnym miał ostatnio miejsce jakiś moment samotności lub ważna zmiana?
  • Jakie uczucia towarzyszyły Ci tuż po przebudzeniu (zaskoczenie, spokój, tęsknota)?
Odpowiedzi wygenerowane przez AI mogą zawierać błędy. Więcej informacji


niedziela, 4 października 2026

,,Lalka" Paweł Maślona

 



Zewsząd wyskakują ,,Lalki". Raz jedna, raz druga. Tej kinowej nie obejrzałam, ale tę z Netflixa owszem. Pierwszy odcinek zaskakuje szybkim tempem akcji i muszę przyznać, że intrygującą świeżością spojrzenia na powieść zachęca do obejrzenia kolejnych.  Spory kontrast do statecznego kroku,  jakim wchodziliśmy w fabułę przy dźwiękach katarynki w towarzystwie Jerzego Kamasa i Małgorzaty Braunek w ekranizacji Ryszarda Bery z 1977 r. Uwielbiałam tamtą ,,Lalkę", chociaż do Wokulskiego w wykonaniu Kamasa jakoś nigdy nie zapałałam sympatią. Jednak scenki rodzajowe, damy w kapeluszach przechadzające się po starej Warszawie, ten niepowtarzalny klimat, jaki wprowadzał ,,Pamiętnik starego subiekta"... Urokliwe. A u Maślony się dzieje! Podziwiam dużą dbałość o detale w aranżacji wnętrz. Wystrój w kamienicy Łęckich wyjątkowo piękny, a bardzo zwracam uwagę na szczegóły obrazu. Aktorstwo pierwsza klasa, ale nie chcę się nad nim rozwodzić, bo za długo by mi zeszło. Postaci kobiece wszystkie świetnie zagrane, drugoplanowe role także. Florcia i Marianna na Oscara. Reinterpretacja powieści ryzykowna i brawurowa, ale jak dla mnie do przyjęcia, w granicach prawdopodobieństwa. No, może z małymi wyjątkami. Scena, w której Izabela wraz z Marianną i Florentyną ścierają krew z parkietu mało realistyczna, a film utrzymany w konwencji realistycznej... aż powiało Quentinem Tarantino, toteż podejrzewam reżysera o próbę epatowania odbiorcy, co nie świadczy o twórcy najlepiej. Druga, trochę odjechana sprawa, to samo zakończenie. Wokulski bez powodzenia poszukujący ropy naftowej w Polsce to małe piwo, bo Ignacy Łukasiewicz dwadzieścia kilka lat wcześniej rozpoczął wydobycie na skalę przemysłową koło Krosna, więc jest to działanie historycznie jak najbardziej uzasadnione.  Jednak później już w samym zakończeniu reżyser podsuwa pomysł, jakoby Wokulski po ucieczce z terenów polskich ropę odnalazł. I wszystko ok, sęk w tym, że po tym polu naftowym Wokulskiego spaceruje jakby nigdy nic wielbłąd dwugarbny, co sugeruje, że Wokulski dotarł na Bliski Wschód (???), a tam jeszcze ani się nie śniło o wydobywaniu ropy, bo pierwsze mapy tamtych terenów sporządziła podróżniczka Gertrude Bell, żyjąca na przełomie XIX i XX wieku i dzięki temu dopiero później zaczęli tam napływać Anglicy zainteresowani złożami naturalnymi krajów arabskich i z chaotycznie przemieszczających się plemion nomadów powoli zaczęła się tworzyć państwowość. Idąc śladami wielbłąda Afryka też odpada, bo w czasach Wokulskiego jeszcze tam ropy nie wydobywano, toteż ten wielbłąd stanowi dla mnie jakieś  kuriozum i chyba zwykłą wpadkę, która mnie rozbawiła,  tak jak legendarny zegarek na ręce Jagiełły podczas bitwy pod Grunwaldem, który rzekomo wszyscy widzieli ( w rzeczywistości to tylko nieopalony pasek po zegarku  na przegubie ). Z tym że ja wielbłąda naprawdę widziałam, jak bum cyk cyk! On tam jest, jak nie wierzycie, to serial zobaczcie. :D 

Miałam pisać o innych aspektach filmu, ale wielbłąd mi się przypomniał i mnie zwiódł na boczny szlak. Ech. 

Dodam tyle, że Izabela Maślony to nie jest marionetka poruszana sznureczkami konwenansu i własnej kasty. Jego Lalka zrywa sznureczki, zrzuca gorset, przyparta do muru desperacko rzuca się w wir życia nie swojej sfery i próbuje sama decydować o sobie, co mi się bardzo podoba. Miło dla mnie brzmi w tym filmie nutka emancypacji. Izabela u boku lekarki Anny Dobrskiej ( postać historyczna), wlokąc ubłocony tren pracuje jako pielęgniarka, obsługuje nędzną garkuchnię dla miejskiej biedoty, asystuje przy zabiegach medycznych, co sprawia, że ta posągowa postać zyskuje ludzki rys. Mało tego. Jeszcze się szprycuje morfiną, potrafi być bezczelna i cyniczna. Idzie na dno, ale walczy, a nie zalewa się łzami, sięgając po sole trzeźwiące. Brawo. 

Generalnie ta ekranizacja wydobywa z tekstu źródłowego bardzo nieoczywiste i pomijane w szkolnej analizie wątki, co mi się podoba, bo dowodzi, że klasyka nadal ma spory potencjał. No chyba że ktoś ma bardzo konkretne oczekiwania i oczekuje od ekranizacji ścisłej wierności. Ja podeszłam do oglądania bez żadnych oczekiwań, z ciekawością i otwartością, bez zamiaru rozliczania reżysera z odstępstw i oglądało się dobrze, choć współczesne przekleństwa, moim zdaniem zupełnie niepotrzebne, raczej mnie irytowały. Reżyser pojechał po bandzie, ale to nadal jest ta sama historia arystokratki i obsesyjnie zakochanego w niej kupca, tylko opowiedziana innym językiem, z  indziej rozłożonymi akcentami. O dziwo, to jest historia miłości możliwej, co bardzo lubię na filmach. :) Możliwej pod warunkiem, że arystokratka zejdzie z piedestału, co Maślona Izabeli umożliwia. Może inaczej: ona nie schodzi z niego z własnej woli, to przemiany społeczne i styl życia ojca utracjusza strącają Izabelę z piedestału wbrew jej woli, ale ona nie traci gruntu pod nogami,  nie zlatuje jak słomiana kukła (vide Bareja), ale spada na cztery łapy. 


Ps. Już wiem, co z tym wielbłądem. Wygląda na to, że Wokulski uciekł do Baku, gdzie wówczas już była wydobywana ropa i były wielbłądy. Jest to najbardziej prawdopodobna wersja wydarzeń, zwłaszcza że Wokulski właśnie w Rosji dorobił się majątku. 

czwartek, 1 października 2026

Świata jest za dużo

 

Calypso ( Pinterest)


Czy ja naprawdę muszę tyle zwlekać, zanim siądę i zwyczajnie coś napiszę? Przecież inni chyba tak nie mają, bo jeśli ktoś publikuje kilka razy w tygodniu, to dla mnie oznacza, że nie ma żadnej fazy leżakowania i  dojrzewania tekstu, no bo kiedy? A u mnie wszystko musi nabrać mocy urzędowej, dojrzeć (?), sfermentować, wyrosnąć jak ciasto... A w końcu się okazuje, że wychodzi zakalec, więc go porzucam gdzieś w trawie na pożarcie ślimakom. ;p Ale czym jest pisanie w porównaniu z tym zachodem słońca, który właśnie widzę na niebie? Czym jest formułowanie myśli w porównaniu z zapachem lasu lub budlei, które nadal wabią motyle i zawisaki? Wiele razy zastanawiałam się, dlaczego nie mam takiego ciśnienia na pisanie jak dawniej. Wiele razy przychodziło mi do głowy, żeby coś zapisać, bo akurat dobry temat, myśl lub fraza, ale jakoś to się rozpływa w zapachu trawy i ćwierkaniu wróbli. Najczęściej wygrywa czucie. Bo teraz znacznie więcej czuję. W sensie sensualnym i emocjonalnym. Wyszłam z własnej głowy w znaczeniu intelektu, a zatopiłam się w doświadczaniu. Wyszłam po omacku, chwiejnie i chyba nawet na czworakach, nieco przeczołgana własną niedowarzoną metafizyką. I wturlałam Się w takie trochę medytacyjne i dające ukojenie tu i teraz, chociaż pojawiają się obrazy i flashbacki jak najbardziej realne, którym się przyglądam, biorę pod lupę z uwagą, bo zazwyczaj to jest jakaś informacja od podświadomości i tym się trzeba zająć dla własnego dobra. Wciąż odrywają się jakieś osady z samego dna psychiki i zwykle to nie pachnie ładnie, a jednak trzeba przyjąć. Bo mnie od jakiegoś czasu fascynuje mój jungowsko rozumiany Cień! 
Nic nowego co prawda, ale teraz zaglądam pod pokrywkę uzbrojona w kilka lat czytania, słuchania i zgłębiania tematu. 

Czy ktoś to wszystko zrozumie? Wiem, że piszę enigmatycznie, ale jeśli mam być prawdziwa - a mam! -  to tak muszę. Sorry guys. 

No i książki. Od lipca zapisuję to, co przeczytałam, w sumie to nie wiem po co? Może po to, żeby nie czytać po raz drugi? :)))) 

Bardzo mi podziałał na wyobraźnie tytuł najnowszej książki Olgi Tokarczuk: ,,Świata jest za dużo". Ukaże się dopiero 14 października i już pojawiają się wywiady z autorką. W jednym z nich mówiła, że świat istnieje jako dwuwymiarowe i płaskie Terytorium ( geografia, mapa itp.) i Terroir , które jest niepowtarzalną i skomplikowaną cechą jakiegoś miejsca, na które składają się gleba, woda, powietrze, a także historie z tym wszystkim splątane. Olga Tokarczuk jak zawsze mnie fascynuje oryginalnością i rozmachem swojej wyobraźni, za którą nie zawsze nadążam, chociaż chciałabym bardzo. 

No więc właśnie: świata jest za dużo i frustruje mnie to, że tak trudno go opowiedzieć. Dlatego zwykle milczę.