Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wypisy z lektur. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Wypisy z lektur. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 15 stycznia 2015

Wiedza i mądrość


Fot.: Anonim


Są dwa rodzaje nauki. Od zewnątrz i od wewnątrz. Ten pierwszy uznawany jest za najlepszy lub nawet jedyny. Toteż ludzie uczą się poprzez dalekie podróże, oglądanie, czytanie, uniwersytety, wykłady - uczą się dzięki temu, co wydarza się poza nimi. Człowiek jest istotą głupią, która musi się uczyć. Dokleja więc do siebie wiedzę, zbiera ją jak pszczoła i ma jej coraz więcej, użytkuje ją i przetwarza. Ale to w środku co jest ,,głupie” i potrzebuje nauki, nie zmienia się. Wiedza, którą się obrasta, niczego w człowieku nie zmienia albo zmienia go jedynie pozornie, z zewnątrz, jedno ubranie zmienia się na inne. Ten zaś, kto się uczy poprzez branie w siebie, przechodzi nieustanne przemiany, ponieważ wciela w swoją istotę to, czego się uczy. ( Olga Tokarczuk, Prawiek i inne czasy)

niedziela, 19 października 2014

P jak pogrzeb





Przez całe życie doświadczamy różnego rodzaju przykrości, które sprawiają nam ból. Czasem to wielkie tragedie, które zostawiają głębokie rany, a czasem drobne draśnięcia, skaleczenia, otarcia... To wszystko osadza się w psychice w postaci negatywnej energii, którą Eckhard Tolle nazywa ciałem bolesnym. Muszę przyznać, że w czytanie tego fragmentu przyprawiło mnie o emocjonalne dreszcze:
,,Niektóre ciała bolesne są nieznośne, ale stosunkowo mało szkodliwe - trochę jak rozkapryszone dziecko. Zdarzają się jednak złośliwe, niszczycielskie potwory, istne demony. Część z nich posługuje się przemocą fizyczną, ale znacznie liczniejsze uciekają się do przemocy w sferze emocjonalnej. Jedne napastować będą ludzi z najbliższego otoczenia, a inne zaatakują ciebie - swojego żywiciela.(...)
Czasem wydaje ci się, że kogoś dobrze znasz i nagle stajesz oko w oko z tym obcym, wstrętnym stworem. Ważniejsze jest jednak obserwowanie własnego ciała bolesnego, aniżeli cudzych. Zauważaj w sobie wszelkie przejawy niezadowolenia: irytację, zniecierpliwienie, zasępienie, chęć czynienia krzywdy gniew, przygnębienie, pragnienie, aby w twoim związku pojawiła się nuta dramatu. Mogą one oznaczać, że ciało bolesne próbuje zbudzić się z uśpienia. Jeśli rzeczywiście się zbudzi, natychmiast je na tym przyłap. Ciało bolesne walczy o przetrwanie - tak jak każdy byt. Przetrwać zdoła tylko pod warunkiem, że skłoni cię, abyś bezwiednie z nim się utożsamił. Może wtedy wychynąć z ukrycia, przejąć władzę, niejako stać się tobą i za twoim pośrednictwem żyć. Potrzebuje ciebie jako narzędzia zdobywania pokarmu. Będzie się żywiło każdym doznaniem, które wibruje pokrewną mu energią czyli wszystkim, co rodzi nowy ból pod jakąkolwiek postacią: niechęci, gniewu, skłonności niszczycielskich, nienawiści, rozpaczy, dramatycznych emocji, a nawet choroby. Gdy więc ciało bolesne tobą zawładnie, stworzy ci sytuację, która odbije ku niemu energię nastrojoną na taką samą częstotliwość, żeby mogło się nią karmić. Ból może się żywić tylko bólem. Nie może się żywić radością. Po prostu jej nie trawi. Z chwilą gdy ciało bolesne przejmie władzę nad tobą, twój apetyt na ból wzrośnie. Staniesz się ofiara lub oprawcą. Zechcesz zadawać cierpienie albo cierpieć - jedno od drugiego niewiele się różni. Oczywiście nie jesteś tego świadom i będziesz twierdził z zapałem, że wcale bólu nie pragniesz. Ale jeśli uważniej się przyjrzysz, zobaczysz, że twoje myślenie i zachowanie podporządkowane są temu, aby ból nie ustawał - zarówno twój własny jak i cudzy. Gdybyś był tego świadom, cały tan schemat by się rozsypał, bo trzeba być obłąkanym, żeby pragnąć bólu, a nikt nie jest obłąkany świadomie.
Ciało bolesne - mroczny cień ego…” ( ,,Potęga teraźniejszości")

Wczoraj w wyobraźni urządziłam pogrzeb mojemu ciału bolesnemu. Owinęłam je w bandaże i z należnym szacunkiem zaniosłam do grobowca mającego postać piramidy. Wyszłam z tych katakumb, zamurowałam wejście, postawiłam na straży Cerbera, a później poszłam grabić liście. Cały czas wystawiłam twarz do słońca
Co jest teraz? Zmęczenie - jak to po pogrzebie ( i grabieniu). Jest też lekkość - jak to po pozbyciu się niechcianego bagażu.
A co będzie w miejscu ciała, spoczywającego w sarkofagu? Nie wiem. Jak znam życie, zacznie rosnąć nowe ciało, ale może już mniej bolesne, mniej samowolne, bo świadome tego, że znów zostanie pochowane.

Polly, ogromnie Ci dziękuję, bo dzięki Tobie mogłam odprawić ten rytuał. To pierwszy pogrzeb, z którego się cieszę. :))


Źródło zdjęcia

wtorek, 15 lipca 2014

Słyszycie ten chlupot?





Nazywom się chińskie ciasteczko. Składom się z mąki, cukru, jajek, oleju, waniliowego aromatu, szczypty soli, migdału bez skórki i mądrości. Najpierw należy mnie zagnieść na twarde ciasto, rozwałkować. Potem wyciąć kwadraty, a w środek kwadratu włożyć migdał i kartkę z sentencją. Rogi zlepić u góry. Piec dwadzieścia minut na blasze wysmarowanej olejem, na złoty kolor, w temperaturze około dwustu stopni Celsjusza. Podawać na zimno. Najlepiej po kaczce ( po pekińsku).
Jestem mało pożywne, niezbyt smaczne, lecz to nie ma najmniejszego znaczenia, ponieważ zawieram w sobie mądrość. Mądrość składa się z cienkiego paska, na pasku są litery. Pasek papieru zwykle jest natłuszczony. W przeciwnym razie mógłby spłonąć w piekarniku.
Najpierw występowałom jako ciekawostka w reastauracjach i barach. Teraz jestem wszędzie, zatrułom cały świat. Jestem bardzo toksyczne oraz zjadliwe. Przenoszę się kropelkowo, płciowo, w rozmowie, w transfuzji, na spowiedzi - w każdy sposób, jak Duch Święty. Mądrość z mego środka objęła w posiadanie cały świat, jestem w powieściach typu broszurowe i twarda okładka, w przemówieniach polityków, w wystąpieniach przywódców religijnych. Właściwie to nie wiem, czy gdzieś mnie jeszcze nie ma:
-Po lekkiej pracy ciężki odpoczynek.
-Duch jest jak świeca: jej płomień może zgasnąć, ale ona istnieje.
-Potok, który zmienił bieg, nie powróci do starego łożyska.
- Jesteś jak zamknięta źrenica, która na próżo łudzi się blaskiem światła wśród ciemności.

To tylko kilka moich odsłon, a jest mnie legion, legion mądrości, już się mnie nie da wytracić, ludzie uwierzyli we mnie, powtarzają mnie, zwyciężyłom. Jestem bestsellerem. Jak gówno zalałom cały świat. Słyszycie ten chlupot? To ja. Nowy potop. Nazywom się chińskie ciasteczko. Do usług.


Ignacy Karpowicz, Balladyny i romanse

Jeszcze nie skończyłam czytać, ale myślę, że ten tytuł jeszcze się tu pojawi, bo bardzo celnie trafia do mnie ze swoimi przemyśleniami, sposobem postrzegania świata, kultury masowej czyli tego wszystkiego, co nam serwują media. Bardzo inteligentna proza, zabawna, ironiczna, gorzka, operująca bogatym sztafażem, refleksyjna, prześmiewczo - smutna. Świetna. To zabawa konwencjami literackimi, doskonałe prowadzenie wątków fabularnych, a przede wszystkim traktat filozoficzny o kondycji człowieka we współczesnych - chińskich - realiach. Wiem, pompatycznie to ostatnie zdanie zabrzmiało, ale dla mnie tym właśnie ta powieść jest. Polecam, nie będziecie się nudzić. :))


niedziela, 16 marca 2014

Nie łap mnie za słowa

Wieje, pada zimny, nieprzyjemny deszcz, nic tylko siedzieć w kąciku przy lampce z książką, kubkiem kawy i wielkim kawałkiem ciasta toffi. I czekać. Na wieczorny seans filmowy, na sny, na poniedziałek, na Ciąg Dalszy.

Pocimy się z powodu naszych aspiracji. - już wiem dlaczego nie mam aspiracji ;-)

To, co sprawia, że ktoś cię pragnie, nie zależy od tego, co robisz, to coś, co w sobie masz. A skąd możesz wiedzieć, że masz to coś? ( Alice Munro)




***

lepiej nie próbuj
łapać mnie za słowa
jestem śliska jak jaszczurka
zanim ją poczujesz
wymknie się zygzakiem
zostawiając w garści
pustą skórę z ogona


lepiej się do mnie nie zbliżaj
na długość oddechu
bo wyciągnę dłoń
i chwycę za serce


trzymaj się ode mnie
na odległość wiersza



Grafika

niedziela, 29 grudnia 2013

...trzeba być dobrze naoliwionym




Współżyjemy z wewnętrzną rzeczywistością, której nie wolno gwałcić, jeśli chcemy być zdrowi. Rzeczywisytość zewnętrzna bywa ciężka, ale możemy ją zwalczać lub zamienić na inną. Wewnętrznej nie zwalczymy ani nie zamienimy, trzeba z nią żyć w pokoju lub wojnie, lecz jej nie umkniemy.  ( s.52)


...ludzie nie mogą żyć w niebie ogrzanym do temperatury piekieł. ( 53)


Rządzi głupsza strona. (56)


Jeżeli kochasz, stajesz u progu śmierci. ( 83)


A przecież ja osobiście, jak tu siedzę, jestem samą przeszłością. Ona siedzi mi na karku, kiedy posuwam się naprzód i tylko z nią żyć mogę. Tylko maleńką cząsteczkę czasu zużywamy na regulowanie teraźniejszości. A niemal każdy moment musimy poświęcać na regulowanie przeszłości, na porządkowanie wydarzeń wczorajszych, sprzed roku albo i sprzed piętnastu lat. (107)


Tylko bezbożnicy coś wiedzą o Bogu.( 110)


O dzieciństwa trzeba się uczyć, jak troszczyć się o siebie i w codziennych kontaktach być dobrze naoliwionym. ( 124)


Człowiek powinien lepiej znać siebie i choć raz móc obejrzeć swoje drugie ja, ową tajemną istotę, w zwierciadle. Zobaczyć oblicze swego nieznanego towarzysza. ( 254)


Jeżeli prorok staje się zbyt wielki, los wyposaża go w uczniów i niech Bóg zlituje się nad ich wychowankami. ( 362)

Szatan miłości siedzi ukryty w głębi ciemnego labiryntu, już mu następowałem na pięty, ale dostrzegłem tylko kosmaty ogon znikający za najbliższym zakrętem. A zresztą to nie tak mało. Gdyby udało się komuś złapać ten ogon, usłyszeć, jak diabeł drapie i tupie, żeby się uwolnić, ciągnąć za ogonisko jak za linę kotwiczną, ziejącego ogniem chwycić za kark, bez zmrużenia powiek zajrzeć mu w oczy i zapytać jaki on tak naprawdę jest?
Niestety, on by tylko zełgał. (365)


Aksel Sandemose ,,Przeszłość jest snem"


Grafika: Catherine-Aleksandre

piątek, 13 grudnia 2013

Orgazm duchowy



Co jakiś czas wypływała z mroków niepamięci nagłymi skojarzeniami. Nie dawała o sobie zapomnieć. Wreszcie ją mam. Dotykam płóciennej okładki i czytam czerwone litery:

 Aksel Sandemose 
Przeszłość jest snem

Przypominam sobie pokręconą nastolatkę w martensach, która wypożyczyła tę książkę w bibliotece publicznej. Nastolatka, która śniła swoją dorosłość. Teraz jestem dorosła i próbuję wyśnić siebie nastoletnią - bo przeszłość jest snem - odnaleźć własne naiwne wzruszenia i zachwyty zasuszone między kartkami tej książki. Trzymałam ją wtedy tak długo, aż przyszło upomnienie. Oddałam z bólem serca i tylko dlatego, iż pani z biblioteki zagroziła, że mi już nigdy niczego nie wypożyczy.
Dziś przewracam kartki tego samego wydania i czytam na przykład takie słowa, które i Wam daję pod rozwagę:

Tak, prawdą jest, że jeśli myślimy o cudzym cierpieniu, opowiadamy o własnym. (s. 5)

,,Tylko morderstwo i miłość zasługują na to, aby o nich pisać." - To nieprawda, o niczym nie warto pisać. Jedyne, co ma wartość, to cisza; siedzieć pośród wielkiej ciszy i wsłuchiwać się w nią, bez żadnych pragnień. ( 7)

Tego, co powinniśmy pisać o sobie, ani nie potrafimy, ani nie ośmielimy się napisać - mawiał Gunder. Nikt nie potrafi ani nie odważy się tego zrobić. Ryzyko byłoby za duże. Kto może pisać o sobie wszystko bez ryzyka, ten jest zerem. (23)

Później okazało się, że zbliżenie duchowe między nami jest również możliwe. I to jest miłość: intelektualne spotkanie z istotą, dla której krew twoja wrze. (28)


Słońce wlewa się do kuchni przez dwa duże okna. Promienie błądzą po mojej twarzy, po literach, po kredensie. Głaszczą po głowie. Nasłuchuję odgłosów Wewnętrznego Miasta, które budzi się do życia pod wpływem tych akapitów. Zamyślam się co chwilę nad jakimś fragmentem i nad tamtymi martensami, które zamieniłam na szpilki tylko dla niepoznaki, żeby przetrwać w świecie lalek Barbie. Nagle dopada mnie uciecha. Jestem dopiero na trzydziestej stronie! Jeszcze tyle przyjemności przede mną! :))

Grafika: W. K. Nikiforow



niedziela, 10 listopada 2013

,,Ciemno, prawie noc" Joanny Bator czyli Nike 2013

,,Kotojady” symbolizujące zło, przemoc, sadyzm to słowo - klucz do tej powieści.  Kotojady wchodzą do ciał chłopca i dziewczynki zgwałconych przez sowieckich żołnierzy. Chłopcu - późniejszemu panu Albertowi - udaje się zneutralizować ich destrukcyjny wpływ, choć całe życie spędzi wśród roślin, z dala od ludzi, sam.  Dziewczynka podejmie próbę powrotu do gromady, założy rodzinę, urodzi dwie córeczki, Ewę i Alicję,  jednak kotojady zagnieździły się w niej na dobre: będzie brutalnie molestowała dziewczynki. Trafi do szpitala psychiatrycznego i tam zostanie do starości. Starszej córeczce  nie uda się obronić przed kotojadami, młodszej Alicji - tak.
Motyw molestowania seksualnego w tej wersji był dla mnie szokiem. Skwituję to słowami wspomnianego pana Alberta, wieloletniego przyjaciela tragicznej rodziny: ,,nigdy mi to nie przyszło do głowy”. Może powinno? Może trzeba znać wszelkie odmiany i odcienie Mroku? Wszystkie formy i techniki znęcania się nad bezbronnymi?  Może czytałam za mało horrorów, za mało kryminałów i filmów z przemocą? Może niepotrzebnie ponad 10 lat temu wyrzuciłam telewizor, bo wylewało się z niego tyle brudu, że nawet zmiana kanału wydawała mi się nie dość skuteczna? Może gdybym...  to byłabym odporniejsza? Bardziej świadoma? Przygotowana na spotkanie z kotojadami?
Może wybudowałam sobie wysoką wieżę z papieru, na straży postawiłam Cortazara w lśniącej zbroi średniowiecznego rycerza i Emily Dickinson w ogromnej czarnej krynolinie, z włosami uczesanymi w staroświecki kok. Wybudowałam wieżę, z której nie widać prawdziwego życia? Otoczyłam fosą? Mam parasol, który chroni mnie przed nocą? Może.
W końcu wypadłam ze swojej wieży. Zrobiło się ,,ciemno, prawie noc”. Wieżo z kości słoniowej, stolico mądrości...Najświętsza panienko…! Wpadłam w trakcie czytania do podziemnego korytarza, w którym pedofile kręcą filmy pornograficzne z udziałem porwanych dzieci i zwierząt. Musiałam przerwać czytanie na tydzień. Wznowiłam, żeby się doszukać światła w tych ciemnościach, które przysłoniły mi  literacki kunszt, z jakim powieść została napisana. Jest w niej żonglerka słowem i konwencjami. Jest horror, satyra polityczna, kompozycja szkatułkowa, szczypta dziewiętnastowiecznej powieści epistolarnej, dramatu psychologicznego i klasycznej obyczajówki. Zastanawiam się od kilku dni, myślę i myślę: jak daleko może się posunąć literatura beletrystyczna dla zwiększenia siły rażenia? Okazuje się, że bardzo daleko. Zło w świecie tej powieści atakuje na wiele sposobów, jest przebiegłe i ma wielu reprezentantów. Zło jest w ciągłym natarciu. Dobro z natury jest bardziej pasywne, cichsze, bledsze, mniej rzucające się w oczy, nie lubiące rozgłosu, chociaż rozpisane na wiele głosów i podejmujące nierówną walkę ze Złem:
-pan Albert
--jego przybrani rodzice
-księżna Daisy
-Babcyjka
-Kokota
-Malwa Makota i inne kociary...

Wymieniam ich imiona i czuję, jak Dobro rośnie. Każda z tych postaci to kolejny stopień na schodach do mojej ukochanej wieży. Wieżo z kości...stolico mądrości…

-Alicja i Marcin
-Celestyna i Adam są nośnikami aktywnego pierwiastka dobra. Potrafią działać, są odważni.
Wieżo z kości...najświętsza panienko…stolico mądrości…

I ostatni stopień: mała dziewczynka na tylnym siedzeniu samochodu, córeczka Alicji. Ufff...I jestem u siebie. Co za ulga. Moja papierowa wieża ocalała, tylko łóżko i szafa przesunęły się pod przeciwległą ścianę pod wpływem wstrząsów tektonicznych. Zatrzaskuję klapę w podłodze, napieram całym ciałem na szafę i stawiam ją na włazie. Z kąta wychodzi kobieta w sukni z ogromną krynoliną i mówi:

Nie trzeba być Komnatą - aby w nas straszyło -
Lub nawiedzonym Domem -
Nie ma Wnętrz straszniejszych niż Mózgu
Korytarze kryjome -


Ileż bezpieczniej - o Północy
Ujrzeć Upiora przed sobą -
Niż spojrzeć w twarz własnym - wewnętrznym -
Pustkom i Chłodom.


Prościej gnać przez widmowe Opactwo,
Gdy hurgot Głazów nas goni -
Niż stanąć z sobą do walki -
Bez Broni -


Własne Ja - gdy się zaczai
Za Samym Sobą -
Przerazi bardziej niż Morderca
W pokoju obok.


Ciało - wyciąga Rewolwer -
Drzwi ryglują trzęsące się ręce -
Przeoczając potężniejsze widmo -
Lub nawet Więcej -

Garść cytatów dla wytrwałych, którzy dotarli do końca tej mojej chaotycznej pisaniny:

środa, 30 października 2013

Czemu nie jestem na przykład szczęśliwą szafą w Twoim pokoju

Franz Kafka i Milena Jesenska poznali się w 1920 roku. Zaintrygowana jego opowiadaniem napisała do Kafki i zaproponowała przetłumaczenie tekstu na język czeski. Od tej pory władała jego światem niepodzielnie. Ba! Całym jego światem była. Przez 2 lata ich listy krążyły między Wiedniem i Pragą niemal codziennie. Franz nie jadł, nie spał - czekał na list. Milena jednym zdaniem mogła go obudzić do życia lub wydać wyrok śmierci. Nie chciała wcale z tej władzy korzystać, chciała po prostu żyć. Z nim. Cóż z tego, gdy jego chwiejność, brak zdecydowania, rozdygotanie, paraliżujący strach, że ją utraci, kompleksy z powodu żydowskiego pochodzenia sprawiły, że dramat tej miłości graniczącej z obsesją rozegrał się tylko na papierze.
Z dziwnym uczuciem łamania jakiegoś tabu i wdzierania się w cudzą strefę sacrum czytałam ,,Listy do Mileny"...

Milena Jesenska



Z pewnością wtorkowy list także kryje w sobie kolec i toruje sobie drogę poprzez ciało, ale to Ty nim kierujesz, a czyż jest coś - oczywiście to tylko prawda chwili drżącej ze szczęścia i bólu - co by od Ciebie znieść było trudno? ( 40)


Nie wiem, co mógłbym napisać, błądzę tylko pomiędzy wierszami w świetle Pani oczu i w oddechu Pani ust, niczym w atmosferze pięknego, szczęśliwego dnia…(41)


Czy nie wie Pani, że tylko grubi ludzie są godni zaufania? Tylko w tych naczyniach o grubych ścianach można wszystko dogotować do końca; tylko ci kapitaliści przestrzeni powietrznej są (...) na całej ziemi pożyteczni, jak właściwi obywatele tej ziemi, bo na północy grzeją, a na południu dają cień. (47)


Szukam mebla, pod który mógłbym wpełznąć, drżąc modlę się nieprzytomnie w kącie, żebyś Ty - tak tym listem szumnie wtargnęłaś - znowu zechciała wylecieć oknem; nie mogę przecież trzymać burzy w swym pokoju. Musisz w tych listach mieć wspaniałą głowę Meduzy, tak wokół niej drgają węże grozy, a wokół mojej głowy dziksze jeszcze węże strachu. (58)


Trwało jeszcze chwilę zanim przeczytałem dalej i zrozumiałem i rozluźniło się moje napięcie. I gdybyś Ty  tutaj była - nie mam tu na myśli fizycznej bliskości - mógłbym z westchnieniem ulgi złożyc głowę na Twych kolanach. Oto, co znaczy być chorym, nieprawdaż? (...) Gdybyś mi napisała: Wczoraj zliczyłam ,,i” w Twoim liście, było ich tyle a tyle, jak możesz sobie pozwalać na to, żeby pisać tyle razy ,,i”  - to, o ile zachowałabyś powagę, byłbym może przekonany, że Cię tym obraziłem i byłbym dość nieszczęśliwy. A ostatecznie mogłoby to może naprawdę być obrazą, trudno to wybadać. (64)

Franz Kafka


Nie mogę Ci pisać o niczym innym jak tylko o tym, co dotyczy jedynie nas, zagubionych w ciżbie świata. Wszystko inne jest obce. I fałszywe! Fałszywe! Ale wargi bełkocą, a twarz spoczywa na Twoich kolanach. (88)


Czy mogłabyś być dla mnie tym czym jesteś, gdybym nie był Ciebie pewny? Wrażenie takie spowodowała u mnie ta krótka cielesna bliskość i nagłe rozstanie, to przecież może trochę zamącić w głowie. Przebacz! I teraz wieczorem, na dobranoc, przyjmij od razu wszystko to czym jestem, co mam i co jest szczęśliwe, bo spoczywa w Tobie.( 90)


A przy tym nie kocham przecież wcale Ciebie, lecz coś więcej - moje własne przez Ciebie podarowane istnienie. ( 99 )


I z zamkniętymi oczami patrzę w głąb siebie samego i niemal zatapiam się w Tobie. (102)


Czemu nie jestem na przykład szczęśliwą szafą w Twoim pokoju, szafą, która patrzy na Ciebie całą, kiedy siedzisz w fotelu czy przy biurku, albo gdy kładziesz się i śpisz. Niech nieba błogosławią Twój sen! (104)


Czy mówiąc o przyszłości nie zapominasz czasem, że jestem Żydem? Żydostwo nie przestaje być niebezpieczne, nawet u Twoich stóp. (156)

Gdy piszę do Ciebie, ani przedtem, ani potem nie ma mowy o spaniu; gdy nie piszę, śpię przynajmniej kilkugodzinnym, powierzchownym, przerywanym snem. Gdy nie piszę, jestem tylko zmęczony, smutny, ociężały; gdy piszę, rozdziera mnie niepokój i strach. Jest tak, jakbyśmy nawzajem siebie prosili o litość.



...nie musiałbym wcale pisać, tylko że się z taką radością wykopało tę wąską ścieżkę, wiodącą do Ciebie z ciemnego mieszkania i że się całego siebie wrzuciło w ten, (...) może do Ciebie wiodący chodnik, który jednak nagle zamiast dotrzeć do Ciebie, natrafia na tę nieubłaganą zaporę ,,Proszę Cię nie jedź”, tak że teraz znów, ze wszystkim czym jestem, muszę ten chodnik, który tak szybko wykopałem, z powrotem powoli przewędrować i zakopać. (159)


A zatem dzisiaj, i to tak nieoczekiwanie, nadszedł ten od tak dawna lękiem napawający dzień bez listu.( 161)


I wreszcie końcowe zdanie z ostatniego listu:


A teraz jednak ,,najlepsze pozdrowienia”. Cóż to szkodzi, jeśli nawet upadną już przy bramce ogrodu, może siła ich będzie tym większa.


                               Oddany K.

Franz zmarł w 1924 - 2 lata po przerwaniu korespondencji.
Milena zginęła w 1944 roku w obozie koncentracyjnym.

wtorek, 15 października 2013

Traktat o łuskaniu fasoli




Książka pełna perełek. Oto niektóre z nich. Jest ich więcej, ale coś trzeba było wybrać...


Przecież to, że się rodzimy i umieramy jest już porządkiem, który nakazuje nam żyć (str. 60)

Każda wzajemność jest ograniczeniem. (str. 61)

Sam przed sobą każdy chciałby wyjść jak na ślubnej fotografii. Uczesany, ogolony, w garniturze, w krawacie, uśmiechnięty i żeby mu dobrze z oczu patrzyło. No, i jak najmłodziej. I wierzy, że to on. Tylko gdyby się tak uczciwie sobie przyjrzał… ( 80)

- Nie rób tego - powiedział. - Powiesiłem się i nie widzę różnicy. (str.110)

Nie wszerz się żyje, tylko w głąb. (str. 215)

Czasem i łoś zatęskni za ludźmi.( str. 285)

Świadomość, co prawda, zawsze przychodzi poniewczasie, niezależnie od wieku. Na tym polega nasz ludzki los, zawsze poniewczasie. Zawsze już po wszystkim. Bo tez świadomość jest naszym losem, nie życie.( 327)

Jedyne miejsce człowieka jest tylko w nim. Niezależnie, czy jesteśmy tu, czy gdzie indziej. Teraz czy kiedykolwiek. Wszystko, co na zewnątrz, to jedynie złudzenia, okoliczności, przypadki, pomyłki. Człowiek jest sam dla siebie zwłaszcza tym ostatnim miejscem. (str. 357)

To prawda, że całe życie musimy udawać, żeby żyć. Nie ma chwili, żebyśmy nie udawali. I nawet sami przed sobą udajemy. W końcu jednak przychodzi taka chwila, że nie chce nam się dłużej udawać. Stajemy się sami sobą zmęczeni. Nie światem, nie ludźmi. Sami sobą. (str. 357)

Milczenie też głos. I także słowa. Tylko, żeby tak powiedzieć, słowa, które straciły wiarę w siebie. (str.361)



Też wiele przeżyłem, lecz nie było to dla mnie takie ważne jak to, czym ona była naznaczona. Nie, nie o to chodzi, że współcierpiałem z nią. Czy zresztą miłość potrzebuje współcierpienia? Chodzi mi o to, że odczuwałem jej istnienie jako moje istnienie. Pyta pan, co to znaczy? To, że jakbym całe brzemię czyjegoś istnienia pragnął wziąć na siebie. (...) Jakby pan pragnął za tego kogoś umrzeć, żeby on nie musiał doświadczać swojego umierania.( str.398)



Według mnie wszystko od słów zależy. Jakie słowa, takie rzeczy, zdarzenia, myśli, wyobrażenia, sny i wszystko, nawet na samym dnie człowieka. Byle jakie słowa, byle jaki człowiek, byle jaki świat, byle jaki nawet Bóg. ( str. 396)


,,Traktat o łuskaniu fasoli" Wiesława Myśliwskiego

niedziela, 1 września 2013

Możemy siebie unosić w górę lub ciągnąć w dół


Między mną a tobą istnieje przepaść. Jesteśmy monadami bez okien. To, co dzieje się w tobie, nie jest skutkiem moich działań, ani to, co dzieje się we mnie, nie jest skutkiem twoich działań. Nie wiążą nas ze sobą żadne związki przyczynowe. Nie ma też związku przyczynowego między tym, co sobie myślimy.Nasze doświadczenia są różne. Każdy z nas odbiera świat po swojemu. Nie wiem nawet, czy to, co ty nazywasz kolorem żółtym, wygląda tak samo jak to, co ja określam tym słowem. Metafora monady bez okien wcale nie jest przesadą. A jednak zadajesz mi pytanie i ja na nie odpowiadam. To zdumiewające. Ze zdumienia wobec tego faktu rodzi się filozofia rozmowy. Rozmawiamy.(...) Monady bez okien musiały zacząć mówić! I tutaj dotykamy punktu, który napawa zdumieniem. Nie ma Ja bez Ty i Ty bez Ja. Znaczy to nie tylko, iż ja i ty odbijamy się wzajemnie jak lustra, stojąc na przeciwległych brzegach rzeki, ale i to, że ty jesteś we mnie, a ja w tobie, że niesiemy siebie jako swe ciężary. Jesteś we mnie. Jestem w tobie. Jesteś częścią dziejów mojego Ja, a ja jestem częścią dziejów twojego Ty. Mimo tego przenikania jesteśmy sobą. Sobą do końca. Sobą nie do zmazania.(...) Wszystko jest tu wartością. Jest wartość ciężaru i wartość lekkości. Jako wartość - możesz być dla mnie jednym lub drugim. I ja dla ciebie. Możemy siebie unosić w górę lub ciągnąć w dół.
Jesteśmy, jacy jesteśmy poprzez siebie. I poprzez siebie jesteśmy tam, gdzie jesteśmy. Tak rozwijamy nasz dramat na dobre i na złe. ( J. Tischner, ,,Filozofia dramatu")




Grafika: Michał Karcz


sobota, 31 sierpnia 2013

Księga ziół - Sandor Marai





O tym, że na sprawy trzeba zaczekać

Zaczekaj, z cierpliwością anioła i świętego, nim sprawy - ludzie, idee, sytuacje - które do ciebie należą, przyjdą do ciebie. Ani jednym krokiem, ani jednym gestem ni słowem nie przyspieszaj ich zbliżania się. Bowiem pewni ludzie, pewne idee, sytuacje, które należą do twojego życia, twojego charakteru, do twojego ziemskiego i duchowego losu, stale są w drodze, zmierzając do ciebie. Książki. Mężczyźni. Kobiety. Przyjaźnie. Poszukiwania. Wielorakie prawdy. 
To wszystko zbliża się do ciebie, powolnym przetaczaniem się, i pewnego dnia musicie się spotkać. ale nie działaj w pośpiechu, nie przyspieszaj ich drogi i zbliżania się. Jeżeli bardzo się ku nim spieszysz, może ominąć cię to, co jest ważne i przeznaczone tylko dla ciebie. Czekaj. Mężnie i uważnie, całym swoim losem i całym swoim życiem.

No i taki muzyczny staroć, który nic a nic nie traci na aktualności ;-)








Grafika: A. Zhuravleva

niedziela, 10 marca 2013

Dorota Masłowska - ,,Wojna polsko- ruska pod flagą biało - czerwoną"





Wreszcie przeczytałam powieść Masłowskiej. Nie wiem, z czego wynika moja niechęć do głośnych książek. Chyba z tego, że lubię ciszę. ,,Wojna polsko - ruska pod flagą biało - czerwoną” to monolog Silnego, który jednocześnie jest jej głównym bohaterem. Silny mówi ,,poszłem” i dostaje ,,zawału całego ciała”, okraszając swoje słowa taką ilością przekleństw, że czytanie to był dla mnie prawdziwy hardcore.
Podoba mi się to, że Masłowska przekroiła bardzo ostrym nożem ludzkie mrowisko. Nie pokazała wszystkich jego warstw i pokładów geologicznych, ale zatrzymała ostrze bardzo nisko, na samum dole. Niżej są już chyba bezdomni z całym życiem zapakowanym na metalowy wózek. Podoba mi się to, że bawi się fikcją literacką i pozwala jej przenikać do życia, choć na dobrą sprawę granica między jednym a drugim jest nieuchwytna.
Siedzę teraz i myślę, jak mnie widzi Silny? Jak wyglądam w jego oczach? Słabo raczej. Widząc mnie między blokami idącą w stronę garażu, Silny na pewno taksuje szybkim spojrzeniem torebkę, wycenia wartość butów, pierścionka... Zastanawia się, ile jest wart mój  srebrny zegarek. Ponieważ dla niego jestem potencjalnym pożywieniem. W jego dżungli reguły gry są jasne: wygrywają silni, a słabi idą na dno. To oburzające, prawda? Owszem, a najbardziej dlatego, że światem srebrnych zegarków rządzi dokładnie ta sama zasada: słabi idą na dno. Z tą tylko różnicą, że spychanie innych odbywa się w białych rękawiczkach. Silny, Lewy, Arleta, Magda, Natasza i Barman to są trybiki, które nie mieszczą się w srebrnych zegarkach. Ta finezyjna maszynka do odmierzania czasu zacina się i wypluwa niektóre części. Może były wadliwe? Źle zrobione? Z innego kruszcu?
Nie wiem mnóstwa rzeczy, które wie Silny.


środa, 20 lutego 2013

,,Mapa i terytorium" - Michel Houellebecq



 



Jaki dziwny jest ten Houellebecq! Musi być bardzo samotnym człowiekiem. To chyba główna refleksja po przeczytaniu ,,Mapy i terytorium". Jego bohaterowie żyją tak, jakby jedli papier toaletowy: długi, szary, bez smaku... Budda powiedział, że pustka nie jest pusta. Otóż jest: u Houellebecqa. Pustka to kluczowe słowo dla tej książki, słowo otwierające drzwi do pomieszczenia, w którym nie ma nic oprócz ścian. Zastanawiam się, na ile jest to efekt zamierzony, ale nie czytałam żadnej innej jego książki, więc nie mam z czym skonfrontować. Podejrzewam po cichu, że on inaczej nie potrafi pisać.
Jest tutaj panorama francuskiej bohemy, jest bardzo dużo przemyśleń na temat sztuki i kierunków jej rozwoju, ale...nie ma życia. Jego bohaterowie nie potrafią się zakotwiczyć w życiu. I ja ich rozumiem. Też nie potrafię. Jest jednak między nimi a mną zasadnicza różnica: je wiem dlaczego. Wiem, z jakich powodów nie wypuściłam korzeni, a oni nie wiedzą. Oni po prostu przeżuwają ten swój papier toaletowy rolka za rolką i nie potrafią wyartykułować, z jakiego powodu im nie smakuje. Nie wie tego również narrator, który sprawia wrażenie, jakby jemu też nie smakowało. I trudno się dziwić, bo zasadniczo ludzie celulozy nie jadają ;-))